Plataan

Familie: Plataanfamilie

Platanus acerifolia

Over Platanus acerifolia

De plataan (Platanus acerifolia, ook wel Platanus hispanica) is een van de meest kenmerkende bomen van de Europese stad en het Europese landschap. Hij is een hybride afkomstig van een kruising tussen de westerse plataan (Platanus occidentalis) uit Noord-Amerika en de oosterse plataan (Platanus orientalis) uit het Middellandse-Zeegebied. De hybride werd waarschijnlijk in de zeventiende eeuw in Londen geselecteerd, vandaar de Engelse naam ‘London Plane’. Sindsdien is de plataan uitgegroeid tot de onbetwiste kampioen van stadsbeplanting in West-Europa. De boom groeit snel en krachtig, met een breed-ovale tot koepelvormige kroon. Bij volwassenheid bereikt hij een hoogte van 20 tot 35 meter, met een brede, imposante kroon. De stam is zijn meest bijzondere kenmerk: de bast schilfert af in grote, grillige platen, waardoor een gevlekt patroon van groen, geel, grijs en crèmewit ontstaat — een camerflage-achtig effect dat de plataan direct herkenbaar maakt en zijn grote sierwaarde ook in de winter verklaart. Het blad is groot, vijflobbig, esdoornachtig. In het voorjaar loopt het frisgroen uit; in de zomer is het donkergroen. In de herfst kleurt het geel voordat het valt. De bloei is onopvallend: kleine geelgroene bloempjes in mei. Na de bloei rijpen ronde, stekelachtige bruine vruchtballen die soms tot in de winter aan de boom hangen. De plataan is luchtvervuilingstolerant, windbestendig, zoutbestendig en bijzonder flexibel qua bodem. Hij verdraagt compacte grond, beperkte wortelruimte en hitte beter dan vrijwel elke andere grote boom. Volledig winterhard. Een majestueuze, eeuwenoude stedelijke sierboom.

Toepassing en standplaats

De plataan is de klassieke laanboom voor brede stadsstraten, parklanen, pleinen en grote landgoederen. Als solitaire boom ook imposant op ruime erven en in parken. Door zijn brede tolerantie voor stedelijke stress is hij ongeëvenaard als grote laanboom. Standplaats: volle zon tot halfschaduw. Bodem: bijzonder flexibel — leem, veen, klei, kalkrijke grond en zandgrond zijn geschikt. Windbestendig, luchtvervuilingstolerant en zoutbestendig. Volledig winterhard. Geef hem ruim voldoende ruimte: bij volwassenheid 20 tot 35 meter hoog. Aandachtspunt: de afschilferenbast kan allergische reacties geven bij gevoelige personen; de vruchtballen laten fijne haren los in de herfst.

Weet je al precies wat je nodig hebt?

Elke tuin en elk groenproject is anders. Daarom maken we bij Smits Boomkwekerij geen standaard offertes, maar kijken we graag samen naar wat past bij jouw wensen, planning en het karakter van het project.

ons advies

De eigenschappen hieronder tonen de ideale omstandigheden voor een Platanus acerifolia. Ze helpen bij het kiezen van de juiste soort voor jouw project, maar kunnen per tuin of project licht variëren.

de hardlopers

Dit is een lijst met de meest gekozen producten. Zoek je een specifiek product? Neem contact met ons op en wij helpen je graag persoonlijk verder. 

Afmeting

Waarde

Leveringsvorm

Kenmerk

Foto

Ontbreekt de afbeelding?
Mail naar info@smitsbv.nl

Staat de Platanus acerifolia die jij zoekt er niet tussen?

Geen zorgen. De kans is groot dat wij de soort die jij zoekt alsnog hebben! Neem contact met ons op en wij helpen je graag verder. 

Elke tuin en elk groenproject is anders. Daarom maken we bij Smits Boomkwekerij geen standaard offertes, maar kijken we graag samen naar wat past bij jouw wensen, planning en het karakter van het project.
Laat je inspireren door ons park, containerveld en de manier waarop bomen en hagen samenkomen in het ontwerp. Ideaal om ideeën op te doen voor jouw volgende project.
Ontdek hoe hoveniers en ontwerpers ons groen toepassen in hoogwaardige tuin- en groenprojecten. Van villatuinen tot grotere landschappelijke projecten.

FAQ

Veelgestelde vragen over Platanus acerifolia

De vlekkerige bast van de plataan is ontstaan doordat de buitenste bastlagen regelmatig in grote platen afvallen, waardoor een gevlekt camouflagepatroon van groen, geel, grijs en crèmewit zichtbaar wordt. Dit afschilferingsmechanisme helpt de boom ook om luchtvervuiling af te voeren via de bast. Het is het meest herkenbare kenmerk van de plataan.
De plataan groeit bij volwassenheid tot een monumentale boom van 20 tot 35 meter hoog, met een brede, koepelvormige kroon. Hij heeft ruim voldoende ruimte nodig. Op brede stadslanen en in grote parken is hij op zijn best. Voor tuinen of straten met beperkte ruimte is de smalle ‘Minaret’-cultivar van de oosterse plataan een betere keuze.
Ja, de plataan is de meest stedelijk getolerante grote boom die er bestaat. Hij verdraagt luchtvervuiling, compacte grond, hitte en beperkte wortelruimte beter dan vrijwel elke andere grote boom. Dat is de reden waarom hij al twee eeuwen de dominante laanboom is in West-Europese steden.
Ja, de plataan is bladverliezend. In de herfst kleurt het grote, vijflobbige blad geel voordat het valt. In de winter is de kenmerkende gevlekte stam volledig zichtbaar — een van de mooiste winteraspecten van welke boom dan ook. De ronde, stekelachtige vruchtballen hangen soms tot diep in de winter aan de kale takken.
De plataan groeit matig tot snel: gemiddeld 40 tot 70 centimeter per jaar op een goede standplaats. Door zijn snelle groei bereikt hij al binnen 20 tot 30 jaar een indrukwekkend formaat. Als laanboom in de stad groeit hij iets trager door de beperktere wortelruimte en bodemkwaliteit.
Ja, de plataan is volledig winterhard in Nederland. Als hybride van soorten uit Noord-Amerika en het Middellandse-Zeegebied is hij optimaal aangepast aan het West-Europese klimaat. Strenge winters zijn geen bezwaar.
De plataan is bijzonder flexibel qua bodem: leem, veen, klei, kalkrijke grond en zandgrond zijn allemaal geschikt. Hij is een van de weinige grote bomen die ook goed gedijt op compacte, minder optimale stedelijke bodems. Goede drainage is een pluspunt maar geen harde eis.
Ja, de plataan verdraagt snoeien en knotting goed. In steden wordt hij regelmatig teruggesnoeid als kandelaber of knotvorm om de omvang te beheersen. Knotting stimuleert de vorming van dikke knoestachtige knippen die ook sierlijk zijn. Snoei bij voorkeur in de late winter wanneer de boom in rust is.